'Wanneer moet ik de verloskundige bellen?' is in Nederland de vraag die je aan het eind van de zwangerschap het vaakst stelt. Bij een gezonde zwangerschap bel je meestal eerst je verloskundige, niet het ziekenhuis: of je nu thuis, in een geboortecentrum of poliklinisch wilt bevallen. Hieronder staat wat de beroepsvereniging van verloskundigen daarover zegt op deverloskundige.nl, met de bron erbij.
Wie bel je, en wanneer spreek je dat af?
Op de pagina over thuis, in het ziekenhuis of in een geboortecentrum bevallen staat het kort: als je gaat bevallen, bel je je verloskundige. Een aantal weken voor de uitgerekende datum bespreek je samen wanneer je het beste kunt bellen. Wil je poliklinisch bevallen, dan bespreekt je verloskundige ook wanneer je naar het ziekenhuis gaat, en belt zij het ziekenhuis om te zeggen dat jullie eraan komen.
De pagina over de uitgerekende periode herhaalt het: je verloskundige geeft je belinstructies voor de periode van 37 tot 42 weken.
Vraag die instructies dus actief, schrijf ze op, en zet het spoednummer van je praktijk in je telefoon.
Weeën: wanneer bel je?
De belinstructies van de beroepsvereniging noemen regelmatige weeën als reden om te bellen: weeën die krachtiger worden en niet minder worden na een warme douche of rust. Een vast aantal minuten noemt de pagina niet. Er staat wel bij dat er andere instructies kunnen gelden voor jouw regio of je persoonlijke of medische situatie.
Over de fases van de bevalling schrijven de verloskundigen:
- De latente fase: de weeën komen onregelmatig of met lange pauzes ertussen, en worden geleidelijk sterker en langer. Bij een eerste baby is een latente fase van 10 uur of langer heel normaal (deverloskundige.nl). Ook in deze fase mag je bellen om te overleggen.
- De actieve fase: de weeën zijn regelmatig, de pauzes ertussen duren telkens ongeveer even lang, en de weeën duren langer dan in de latente fase. Bij een eerste bevalling is een actieve fase van gemiddeld 4 tot 8 uur normaal; een volgende bevalling verloopt vaak, maar niet altijd, veel sneller (deverloskundige.nl).
Is dit niet je eerste kind? Vraag dan uitdrukkelijk of je belinstructies anders zijn, juist omdat het sneller kan gaan.
Bel direct, ook 's nachts
Ongeacht hoe vaak of hoe lang je weeën zijn, noemt de beroepsvereniging situaties waarin je meteen belt:
- je hebt weeën en je bent minder dan 37 weken zwanger, of je vliezen breken of je verliest vocht vóór 37 weken;
- je vliezen breken: schrijf het tijdstip op en let op de kleur. Geel, groen of bruin vruchtwater kan betekenen dat je baby in het vruchtwater heeft gepoept: bel dan meteen;
- je vliezen breken terwijl je baby nog niet is ingedaald;
- je verliest helderrood bloed, meer dan een beetje bij het afvegen. Lichtroze of bruin slijmverlies tijdens de ontsluiting is volgens de verloskundigen normaal;
- je voelt je baby minder bewegen dan normaal, of geen beweging;
- je hebt heel intense weeën en het gevoel dat je moet poepen, ook als de weeën pas kort bezig zijn.
En daarnaast, net als in de app: bel ook bij koorts, bij hevige pijn die niet weggaat en als iets je ongerust maakt. Verloskundigen zijn 24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbaar, en het tijdstip maakt niet uit. In levensbedreigende situaties bel je 112.
Goed timen voordat je belt
Aan de telefoon vraagt je verloskundige bijna altijd twee dingen: hoe lang duren de weeën, en hoe vaak komen ze? De tijd tussen de weeën meet je van het begin van een wee tot het begin van de volgende.
| Begin | Duur | Tijd tussen de weeën (begin tot begin) |
|---|---|---|
| 02:10 | 45 s | – |
| 02:19 | 50 s | 9 min |
| 02:27 | 55 s | 8 min |
| 02:34 | 60 s | 7 min |
In dit voorbeeld komen de weeën vaker en duren ze langer. Schrijf ook op wat je verder merkt, zoals rugpijn, vruchtwater of bloed. Dat is net zo belangrijk als de getallen.
Veelgemaakte fouten:
- de pauze tussen twee weeën meten in plaats van de tijd van begin tot begin;
- naar één losse wee kijken in plaats van naar het laatste uur;
- wachten tot de weeën 'dicht genoeg' op elkaar zitten, terwijl een van de signalen hierboven er al is.
En de 5-1-1-regel?
Online lees je vaak over de 5-1-1-regel: weeën om de 5 minuten, van 1 minuut, gedurende 1 uur. Op de pagina's van de beroepsvereniging staat geen vaste minutenregel: daar gaat het om regelmatige, krachtiger wordende weeën en om jouw eigen belinstructies. Een regel is alleen een drempel om de telefoon te pakken, geen diagnose.
Waar een app kan helpen
Een weeën timer neemt je het rekenwerk uit handen. Weeën Timer in één Tik noteert elke wee met één tik, ook op het vergrendelscherm, en toont de duur, de tijd tussen de weeën en de gemiddelden van het laatste uur: precies wat je verloskundige vraagt. De melding staat standaard op 5-1-1 en kun je vervangen door de regel uit jouw belinstructies. Hij zegt nooit 'nog niet': hij herinnert je eraan te bellen.