Een goede surprise gaat over de persoon, niet over het cadeau. Het cadeautje zelf mag klein zijn; het gaat om het lachen als iemand een levensgrote voetbalschoen openmaakt en er een paar sokken in vindt. Met een plan en vijf avonden lukt het iedereen, ook als je twee linkerhanden hebt.
Avond 1: het idee
Begin bij wat je weet over de persoon. Kijk in het verlanglijstje, als jullie dat hebben: bij lootjes getrokken met Lootjes trekken in het geheim staat het in de link, naast het bedrag. Schrijf drie dingen op: een hobby, een gewoonte en iets wat dit jaar is gebeurd. Daar komt de surprise uit.
| Interesse | Surprise-idee |
|---|---|
| Voetbal | Een voetbalschoen of een bal van papier-maché in de clubkleuren |
| Katten of honden | Het huisdier op ware grootte, van dozen en nepbont |
| Paarden | Een paardenhoofd van een schoenendoos met wol als manen |
| Koken | Een reuzenpan of een taart van dozen met «kaarsjes» van rietjes |
| Gamen | Een controller van een doos, met dopjes als knoppen |
| Reizen | Een koffer met stickers van plekken waar hij of zij geweest is |
| Altijd laat | Een gigantisch horloge van een pizzadoos |
| Nieuw huis | Een miniatuurhuis met het huisnummer erop |
Avond 2: materiaal verzamelen
Je hoeft weinig te kopen. Wat je bijna altijd nodig hebt:
- lege dozen in verschillende maten, wc-rollen en eierdozen;
- kranten, behangplaksel of een mengsel van bloem en water voor papier-maché;
- plakband, een lijmpistool en een hobbymes;
- verf, gekleurd papier, wol of vilt om af te werken.
Spaar een week lang verpakkingen, dan heb je alles.
Avond 3 en 4: bouwen
- Maak de vorm met dozen. Plak ze grof aan elkaar tot de juiste vorm. Perfect hoeft niet.
- Laat een plek vrij voor het cadeau. Een klepje of een verborgen la maakt het openen spannender.
- Bedek alles met papier-maché. Drie lagen krantenpapier met plaksel, en een nacht laten drogen.
- Verf en werk af. Eerst een grondlaag, dan de details. Ogen, letters en kleuren maken het herkenbaar.
- Verstop het cadeau. Liefst op een plek waar de ontvanger even moet zoeken.
Tip: maak de surprise niet groter dan je auto. Je moet hem nog naar pakjesavond brengen.
Avond 5: het gedicht
Het gedicht is minstens zo belangrijk als de surprise. Sinterklaas schrijft het, dus je ondertekent met «Sint en Piet» en nooit met je eigen naam.
- Rijm per twee regels. Het klassieke schema is gepaard rijm: regel 1 rijmt op 2, regel 3 op 4.
- Houd het kort. Twaalf tot twintig regels is genoeg. Langer wordt voorlezen een opgave.
- Plaag, maar lief. Een grapje over de vaatwasser die nooit wordt uitgeruimd: prima. Iets over gewicht of een pijnlijk moment: niet doen.
- Eindig met het cadeau. De laatste regels verwijzen naar wat er in de surprise zit.
Een voorbeeld voor iemand die altijd te laat komt:
Lees het gedicht een keer hardop voor. Waar je struikelt, klopt het ritme niet.
Surprises voor volwassenen
Volwassenen houden van surprises die hun jaar samenvatten. Denk aan een «krant» met nieuws over hun eigen leven, een spelletje dat ze moeten spelen voordat het cadeau tevoorschijn komt, of een surprise in lagen: elke laag een raadsel. Spreek in de familie af hoe ver het plagen mag gaan, vooral als de schoonfamilie meedoet.
Surprises voor en door kinderen
Op de basisschool maken kinderen de surprise meestal zelf, met hulp van thuis. Laat het kind het idee kiezen en help vooral bij het snijden en lijmen. Simpele vormen werken het best: een dier, een snoepzak, een raket of het favoriete knuffeldier in het groot. Houd het formaat zo dat het kind de surprise zelf de klas in kan dragen, en schrijf het gedicht samen. Vier tot acht regels is genoeg; als het maar rijmt en aardig is voor het kind dat hem krijgt.
Geen tijd? Zo houd je het simpel
Lukt het bouwen niet, maak dan een «verpakte surprise»: een doos in de vorm van iets eenvoudigs, zoals een groot cadeau-envelop of een reuzenchocoladeletter van karton. Het gedicht doet dan het meeste werk. Of spreek met de groep af dat het dit jaar alleen een gedicht en een cadeautje is.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag een surprise kosten?
De surprise zelf hoort bijna niets te kosten: het bedrag dat jullie afspreken is voor het cadeau. Het materiaal spaar je.
Hoe lang moet het gedicht zijn?
Voor volwassenen twaalf tot twintig regels, voor kinderen vier tot acht. Beter kort en grappig dan lang en langdradig.
Mag je de surprise kopen?
Kant-en-klare surprises bestaan, maar in de meeste families geldt zelf maken als de regel. Spreek het vooraf af.
Nog geen lootjes getrokken? Lees eerst hoe je lootjes trekt voor Sinterklaas, met het bedrag en de planning.